ارزش افزوده به انگلیسی (Value added)، ارزشی است که در فرآیند تولید یک محصول به کالای واسطهای یا همان مواد اولیه محصول اضافه میشود؛ البته ارزش افزوده مختص به یک کالا نیست، بلکه به فرآیند تولید مرتبط است. در یک تعریف دقیقتر، ارزش افزوده به افزایش ارزش پولی کالا طی مراحل تولید گفته میشود. با عبور یک کالا از هر مرحله تولید محصول، ارزشی به کالا اضافه میشود که به آن ارزش افزوده میگوییم. ارزش افزوده را میتوانیم برابر با اختلاف بین ارزش محصول تولیدشده و مجموع ارزش مواد اولیه یک محصول بدانیم.
ارزش افزوده چیست با مثال: اگر برای تهیه یک کیلو شیرینی، ۲۰۰ تومان شکر، ۳۰۰ تومان آرد، ۳۵۰ تومان تخممرغ و ۴۵۰ تومان از سایر مواد اولیه استفاده شده باشد (جمعا ۱۳۰۰ تومان) و درنهایت محصول نهایی را به قیمت ۵۰۰۰ تومان بفروشیم، ارزش افزوده این یک کیلو شیرینی ۳۷۰۰ تومان خواهد بود.
در مصوب ماده ۳ قانون مالیات ارزش افزوده سازمان مالیاتی کل کشور اینگونه تعریف میشود: «مالیات بر ارزش افزوده مالیات غیرمستقیمی است که بر تفاوت بین ارزش کالاها و خدمات عرضهشده با ارزش کالاها و خدمات خریداری یا تحصیلشده در یک دوره معین وضع میگردد.»
مالیات بر ارزش افزوده 1403 چند درصد است؟
یکی از پرتکرار ترین سوالاتی که در مورد نرخ مالیات ارزش افزوده مطرح میشود این است که «مالیات بر ارزش افزوده چند درصد است؟»؛ در پاسخ به این سوال باید گفت از تاریخ اجرایی شدن قانون دائمی مالیات بر ارزش افزوده در سال 1403، اظهارنامه ارزش افزوده بهصورت مجموع مالیات و عوارض با نرخ 10 درصد برای عموم کالاها محاسبه میشود. بااینحال، کالاهای معدودی هم هستند که با نرخی متفاوت مشمول مالیات ارزش افزوده خواهند بود یا از این مالیات معاف هستند. برای پرداخت مالیات ارزش افزوده کالاهای مشمول این قانون، مودیان پس از ارسال اظهارنامه از طریق سامانه مالیاتی، باید در موعد مقرر نسبت به پرداخت مالیات اقدام کنند.
مهلت تسلیم و ارسال اظهارنامه ارزش افزوده
هر ۳ ماه یا در پایان هر فصل، به مدت 30 روز به مالکان مشاغل و کسبوکارها مهلت داده میشود تا از درگاه ملی خدمات الکترونیکی سازمان امور مالیاتی کشور، اظهارنامه پیشفرض ارزش افزوده را که براساس صورتحسابهای ارسال شده در سامانه مودیان، توسط سازمان تهیه شده است را تکمیل و سپس مالیات ارزش افزوده را براساس فیش مالیاتی صادرشده توسط اداره امور مالیاتی، پرداخت کنند.
در صورتی که مودیان در زمان تعیین شده اقدام به ارسال اظهارنامه ارزش افزوده نکنند به آنها جریمه تعلق میگیرد و این جریمهها قابل بخشش نیستند.
توجه داشته باشید حتی در صورتی که شرکت یا مشاغل اشخاص حقیقی و حقوقی هیچ فعالیت مالی نداشته باشد، بازهم این اشخاص موظف هستند اظهارنامه ارزش افزوده را تسلیم سازمان امور مالیاتی کنند و اگر میخواهند که جریمه به آنها تعلق نگیرد باید اظهارنامه ارزش افزوده را سفید و همراه با مدارک مربوطه ارائه کنند؛ پس نداشتن فعالیت مالی نباید دلیلی برای ارسال نکردن اظهارنامه ارزش افزوده باشد.
در ادامه میتوانید مواردی که باعث میشود به مشمولان پرداخت مالیات بر ارزش افزوده جریمه تعلق بگیرد را مشاهده کنید:
مشمولان در مهلت تعیین شده اقدام به ثبت نام در سامانه نکنند.
صادر نکردن صورتحساب به خریدار کالا یا خدمات.
ثبت نادرست ارزش ریالی کالا یا خدمات در صورتحساب رسمی که کد اقتصادی دارد.
ثبت و تکمیل نکردن اطلاعات صورت حساب قانونی توسط فروشنده کالا یا خدمات.
تحویل ندادن اظهارنامه قانونی.
ارائه نکردن دفاتر قانونی پلمپ شده شرکتها و به طور کلی مؤسسات مشمول قانون مالیاتی.
مودیان با پرداخت نکردن بدهی یا تقسیط در مهلت تعیین شده علاوه بر پرداخت کامل مالیات ملزم به پرداخت جریمه نیز میشوند.
کلیه اشخاص حقیقی و حقوقی مشمول قانون مالیات بر ارزش افزوده، برای این که مشمول جریمه نشوند، باید از انجام موارد بالا خودداری کنند.
تمامی اعداد خالص و قبل از ارزش افزوده باید باشد
سرای مالیات